Comments on: BMI

By: Thomas van der Mark

Thomas van der Mark — Wed, 10 Mar 2010 15:10:26 +0000

Je proeft in dit stuk het gebruikelijke dédain van de wiskundige t.o.v. de meer empirisch gerichte wetenschappen, samen met een gebrek aan kennis van de fysiologie. De oppervlakte in kwestie (lengte^2) is nauw gerelateerd aan het totale lichaamsoppervlak (Body Surface Area BSA), correlatie coëfficiënt>0,99.Deze grootheid wordt algemeen beschouwd als een maat voor je basaal metabolisme. De verschillen in BMI weerspiegelen dus de veranderingen in de verhouding tussen je lichaamsmassa en je verbranding. Dat is wel degelijk van fysiologisch belang.
De volgende alinea betreft het foutieve gebruik van een dergelijke index afkomstig uit populatiestudies. Allereerst had een definitie van een populatie moeten worden gegeven: welke personen zijn het, ziek of gezond, volwassenen of kinderen, etc. liefst aan de hand van meetbare in- en exclusiecriteria. Zo’n definitie vooraf moet een wiskundige toch als muziek in de oren klinken. Waarden afkomstig uit een goed gedefinieerde populatiestudie kunnen zeker individueel toegepast worden, maar als het individu niet voldoet aan de definities dan is dat niet geoorloofd en zonder betekenis.

By: Rudy

Rudy — Sat, 23 Jan 2010 18:14:13 +0000

Een verklaring waarom het een kwadraat is kan zijn omdat de warmte die je lichaam moet produceren om op temperatuur te blijven verdwijnt via de oppervlakte van je huid. Je gewicht is een maat voor de hoeveelheid geproduceerde warmte, je lengte in het kwadraat een benadering van de huidoppervlakte waardoor de warmte verdwijnt naar de omgeving. De eenheid van kg/m^2 is dan niet zo gek, er zal dan wel een gezond optimum zijn voor je lichaam waarbij de energiebalans blijft behouden en je op hetzelfde gewicht blijft. Teveel kilo’s per m^2 en je lichaam moet z’n stofwisseling naar beneden bijstellen om de energiebalans te behouden, met als gevolg dat als je dezelfde hoeveelheid voedsel (energie) blijft eten je lichaam die energie noodgedwongen moet opslaan als vet en zo stijgt het gewicht nog meer. Te weinig kilo’s per m^2 en je lichaam moet de stofwisseling naar boven bijstellen. Eet je dan niet genoeg dan zal je gewicht nog verder dalen omdat je lichaam je reserves ‘opeet’ in een poging om de energiebalans te behouden.

By: camiel

camiel — Thu, 14 Jan 2010 13:30:21 +0000

En XKCD had het ook juist deze week over berekeningen met (mogelijk) niet 100% gerelateerde meetgegevens:
http://www.xkcd.com/687/

By: Jeanine

Jeanine — Tue, 12 Jan 2010 10:11:03 +0000

Maar inderdaad, als je een gemiddelde lichaamsbouw hebt, zittend werk doet en niet extreem veel sport is de BMI in ieder geval een indicatie of je beter iets aan je gewicht kunt doen of dat dat niet nodig is. Zie ook het commentaar van Marieke op dit stukje.

By: Jeanine

Jeanine — Tue, 12 Jan 2010 10:08:10 +0000

@BartB: wat betreft dat kwadraat: volgens mij is dat een ervaringsfeit, wat Quételet gevonden heeft.

Dat gewicht zich lineair zou verhouden tot lengte zou een beetje gek zijn: dan zou een langer persoon een even grote dwarsdoorsnede hebben als een kort persoon, en dat is niet zo. Maar lange mensen blijken ook niet precies dezelfde bouw als korte mensen te hebben; het zijn geen “uitvergrote” korte mensen, dus het is ook geen derde macht. Het kwadraat schijnt redelijk te kloppen, maar er zijn ook mensen die denken dat iets als 2,3 of zo beter zou zijn.

By: BartB

BartB — Tue, 12 Jan 2010 10:00:14 +0000

Als overgewichthebbende die zich de laatste tijd hard verdiept in de materie wil ik graag een lans breken voor de index.

Het stikt namelijk van de wijsneuzen die allemaal heel hard roepen dat het eigenlijk geen goede maat is, en strikt genomen hebben ze natuurlijk gelijk. Volgens de index zijn de meeste topsporters obees.

Maar guess what? Als jij je zorgen maakt over je lijn en je afvraagt of je nou wel of niet te dik bent, bèn je waarschijnlijk geen topsporter. Dan ben je waarschijnlijk een gewoon mens met wat neukteugels, en vraag je je af of die nou ongezond groot zijn of alleen maar lelijk.

De QI is een handig hulpmiddel om daar met een natte vinger een slag naar te slaan. De onder medici populairdere heup-taille verhouding heeft ook zijn minpunten. Een volledige medische check-up met scans van de hoeveelheid vet rond de organen en al dat werk kost duur qua financieel geld en is voor de meeste mensen helemaal niet nodig.

Wat ik overigens ook graag in het stukje had gezien was een uitleg waarom je nou door het [i]kwadraat[/i] van je lengte moet delen, en niet gewoon door je lengte, de derde macht van je lengte, of je lengte tot de macht anderhalf. Ik heb me dat in mijn eerste jaar ooit uit laten leggen, maar het is een beetje weggezakt…

By: Florine

Florine — Sun, 10 Jan 2010 22:17:51 +0000

Link naar een serie foto’s die de vreemdheid van BMI voor individuen illustreert: http://kateharding.net/bmi-illustrated/

Wat betreft bodybuilders dacht ik dat die juist gevaarlijk weinig vet hebben – dan kan je de spieren beter zien, maar t is niet zo goed voor je lichaam.

By: Pjn

Pjn — Sun, 10 Jan 2010 20:30:45 +0000

Johan: je gebruikt weer het woord overgewicht en van lichaamsbouw afhankelijke methode. Eigenlijk zou men moeten spreken van vetoverschot, want daar gaat het over. Het vetpercentage is heel nauwkeurig alleen medisch te bepalen, maar met een nauwkeurigheid tot 2% (ruim voldoende, en indicatiever dan BMI) kan men die met een huidplooimeter testen, voor het vetgehalte op de buik bestaan er zelfs genormaliseerde tabellen. Zo zie je dat bodybuilders meestal een BMI >30 hebben, wat in de zeer gevaarlijke zone is op basis van Quetelet, maar op basis van hun vetgehalte (5-8%) toch niet ongezond is.

By: Philip

Philip — Sun, 10 Jan 2010 18:28:18 +0000

Inderdaad een vrij ongrijpbaar getal, de Quetelet index. Om er toch een fysiologisch gevoel bij te krijgen helpt misschien het volgende experiment (..don’t try this at home..!).
Maak een vierkante bak met zijden gelijk aan de lengte van de proefpersoon. Vermaal de proefpersoon en vul de bak met de pulp. Als het soortelijk gewicht van het menselijk licham nu precies één was (zo zwaar als water dus) is de hoogte in millimeters van de pulp in de bak gelijk aan de Quetelet index. Preciezer (zonder de aaname): het aantal eenheden dat de pulp hoog staat waarbij één eenheid zo gekozen is dat een laagje van één eenheid dik en een oppervlak van 1 m2 precies een kilo weegt.

By: johan

johan — Sun, 10 Jan 2010 16:05:07 +0000

De BMI is inderdaad een index die totaal voorbij gaat aan de lichaamsbouw. Een volgens mij veel betere maat voor de mate van eventueel overgewicht is de verhouding tussen taille en bilomvang. Het beeld wat een mens heeft van al of niet een goed figuur hebben wordt bepaald door de verhoudingen in omvang van de verschillende lichaamsdelen. Die moeten in proportie zijn. Meet daartoe met een centimeter de buikomvang ter hoogte van de navel en de bilomvang op het dikste deel. De verhouding tussen de buik en de billen mag bij de dames maximaal 90% zijn. Bij mannen maximaal 100%. Dit is simpel te meten en nog simpeler uit te rekenen dan de BMI. Verder is het bekend dat vooral een flinke buikomvang (lees; veel vet tussen de organen) een flinke risicofactor kan betekenen voor eventuele gezondheidsrisico’s. Publiceer een leuk stukje hierover zou ik zeggen.