Wiskundemeisjes

Ionica & Jeanine
 
Slik Internetbureau Rotterdam Internetbureau Rotterdam



  • Laatste Reacties

Categorieën

Archief

Coldplay


In Column, door Ionica

Deze column verscheen in De Volkskrant van 3 januari 2009.

Coldplay stond hoog in de eindejaarslijsten met Viva la Vida. Ik zing het titelnummer graag hard mee, maar eigenlijk vind ik Coldplay een wat pretentieuze band. Neem de voorkant van hun vorige album X&Y. Op de hoes stonden een paar gekleurde blokken en er werd reuzegeheimzinnig gedaan over wat de band hiermee bedoelde. De Britse krant The Guardian belde destijds wiskundeprofessor Marcus du Sautoy met de vraag of hij kon ontcijferen wat er stond. De deadline was drie uur later en als het hem niet op tijd lukte, dan zou de krant schrijven `Professor uit Oxford kan code Coldplay niet kraken’. Natuurlijk wilde Du Sautoy deze kop voorkomen, of misschien hield hij net als ik niet zo van Coldplay, dus hij ging snel aan de slag.


De wiskundemeisjes zelf zetten zo'n plaatje natuurlijk niet op zijn kop

Hij gokte dat de blokken een soort code vormden en dat de kleuren er niet toe deden. Veel codes gebruiken maar twee waarden: denk aan de korte en lange piepjes in het S.O.S-signaal van de Morse-code of de nullen en enen in de computer. Bij de hoes van Coldplay zou de aanwezigheid van een blok wel eens een 1 kunnen zijn en de afwezigheid van een blok een 0. De eerste kolom van de blokken van de hoes werd dan 10111. Du Sautoy herkende dit onmiddellijk als de Baudot code voor `X’, waaruit blijkt dat hij niet voor niets professor is geworden.

Die Baudot code was een van de eerste manieren om letters naar getallen om te zetten. De Franse ingenieur Émile Baudot bedacht de code in 1874 om berichten met de telegraaf te versturen. Hij gebruikte een rijtje van vijf nullen en enen voor elke letter en kon zo in totaal 2 x 2 x 2 x 2 x2 = 32 verschillende symbolen weergeven. Hij gebruikte 11011 om te schakelen tussen letters en andere tekens, net zoals we op een toetsenbord dezelfde toets gebruiken voor 8 en *. Inmiddels is Baudot voorbijgestreefd door betere codes zoals ASCII, maar dankzij Coldplay beleefde hij een kleine revival.

Terug naar het ontcijferen van de hoes, Du Sautoy had gevonden dat de eerste kolom een `X’ voorstelde en hij wist dat het album `X&Y’ als titel had. Kortom: hij was er tamelijk zeker van dat hij de code had gebroken. Voor de zekerheid keek hij naar de rest van de blokken. De rechter kolom werd 10101 en dit was inderdaad de Baudot code voor `Y’. Nu waren alleen nog de twee middelste kolommen over, waarvan de eerste de Baudot-shift 11011 was. Nu moest Du Sautoy toch even opzoeken in de tabel voor andere tekens wat er dan bij de derde kolom 00011 hoorde. Tot zijn grote verbazing stond daar een 9 en geen &. Op de hoes staat dus X9Y in plaats van X&Y. Gek genoeg stond in de krant niets over deze blunder, er was alleen te lezen dat Coldplay zo’n slimme, oude code had gebruikt. Waarschijnlijk hield de redactie wél van de band.

Naschrift: inmiddels kreeg ik allerlei reacties van mensen die (al dan niet na het lezen van Wikipedia) veel meer weten van Baudot codes dan ik. Misschien had ik iets genuanceerder moeten schrijven over de varianten van de Baudot codes, maar het was natuurlijk ook maar een korte column...

9 reacties op “Coldplay”

  1. Jan Paul:

    Erg leuke column!

  2. Relinde:

    Haha, meesterlijke over-tekst (of hoe dat ook heet) bij het plaatje! En ik maar onderstboven proberen te denken...

  3. fred schalekamp:

    Eigenlijk staat er X96: na de 9 ontbreekt de code 11011 om terug te gaan naar letters.

  4. kees jan:

    Hoi Ionica,

    Leuk dat je nu ook voor de Volkskrant schrijven.

    Kwam er na veel natellen ook achter dat ze bij de VK het gehele artikel op de kop hadden afgedrukt maar vergeten waren de albumhoes ook mee te draaien. Wordt er nog ouderwetsch ge-knipt en geplakt op de readactie? Ook daar geen fans van Coldplay zeker ;-)

    Afgezien hiervan was het een erg leuk column, helemaal in de stijl van hoe ik je op Lowlands heb horen spreken.

    Ga zo door!

    Groetjes,
    Kees Jan, ja die uit
    Enschede

  5. kees jan:

    zucht,,, had mijn stukje ook deels aan Jeanine willen richten vandaar mijn taal-zeperd:

    "Leuk dat je nu ook voor de Volkskrant schrijven"

    Jij ook alsvast veel succes en plezier met het schrijven Jeanine.

    Groetjes
    Kees Jan

  6. Michel:

    Erg leuke colomn, goed verhaal!
    Groet,
    Michel

  7. Jan:

    Leuke column, maar enig nader onderzoek van het Gaurdianverhaal had wellicht een soort broodje-aap-verhaal aan het licht kunnen brengen!

    In het CD-boekje van "X&Y" wordt namelijk de gebruikte versie van de Baudotcode gewoon vermeld. Die Britse professor had niet ingeschakeld hoeven te worden door The Guardian. De "&" sluit gewoon aan bij die tabel, de "9" ziet er anders uit.

    De correctie die de Volkskrant gisteren plaatste over de afbeelding die op zijn kop stond, sprak overigens over "X&Y" als het laatste album van Coldplay, maar de column was wel correct. "Viva la Vida, or Death and All his Friends" is schitterend!

  8. Desiree:

    Voor fans van Coldplay en/of wiskunde: op deze site staat zelfs een coldplay code-generator: http://www.ditonus.com/coldcode/

  9. Anonymous:

    Heel leuk,!

Plaats een reactie


Je kunt LaTeX gebruiken in je reactie.
Gelieve antwoorden op puzzels tussen [SPOILER] en [/SPOILER] te plaatsen.