Wiskundemeisjes

Ionica & Jeanine
 
Slik Internetbureau Rotterdam Internetbureau Rotterdam



  • Laatste Reacties

Categorieën

Archief

Jarige Chinezen


In Column, door Ionica

Deze column verscheen in De Volkskrant van 28 februari 2009.

Laatst vroeg ik aan Ji, een Chinese vriend van me, wanneer hij jarig is. “Geen idee, dat heb ik nog niet opgezocht voor dit jaar”, was zijn verbijsterende antwoord. Terwijl ik hem met open mond aanstaarde, legde hij uit dat hij heus wel wist wanneer hij jarig was – maar alleen volgens de Chinese kalender. Hij had nog niet gekeken welke dag in de Gregoriaanse kalender daar dit jaar bij hoorde – dat verschilde namelijk per jaar. Ik vroeg hem wat er dan als geboortedatum stond in zijn paspoort. “Daar staat 5 maart, maar ik ga niet elk jaar mijn verjaardag vieren op 5 maart, want dat is niet mijn echte verjaardag. Jij gaat toch ook niet je verjaardag vieren volgens de Chinese kalender?”

some ecards

Inmiddels had ik wat traag geconcludeerd dat een Chinees jaar geen 365 dagen telt, omdat Ji anders wel elk jaar op dezelfde jarig zou zijn. Hoeveel heeft het er dan wel? Mijn vriend vertelde lachend dat het er 354 zijn verdeeld over 12 maanden van elk 29 of 30 dagen. Sterrenkunde is niet mijn sterkste kant, maar ik herinnerde me vaag dat er een vrij goede reden is dat een jaar 365 dagen heeft: dat de zon in ongeveer 365 dagen om de zon draait. Als je een jaar met minder dagen hebt, dan verschuift alles en op den duur kan het op dezelfde datum zowel midden in de zomer als hartje winter zijn. Ik vroeg Ji hoe hun systeem dat oploste: “Gewoon, we voegen eens in de zoveel jaar een extra maand toe” Natuurlijk. Wij nemen een schrikkeldag maar de Chinezen nemen een hele schrikkelmaand.

Een dag later las ik op Wikipedia meer dan ik ooit had willen weten over de fascinerende Chinese kalender. Hoe de kalender de maancycli volgt zodat bepaalde feestdagen elk jaar met volle maan vallen en hoe de schrikkelmaand wordt ingevoegd als de kalender te ver uit de pas met de zonnecyclus gaat lopen. De schrikkelmaand kan in principe na elke maand worden ingevoegd en de berekening die erbij hoort is zo ingewikkeld dat het bijna willekeurig lijkt. Het mooiste vond ik misschien wel de namen van de maanden. De eerste maand heet `hoofdmaand’, daarna volgen `tweede maand’, ‘derde maand’, enzovoorts. De schrikkelmaand heet gewoon`extra maand’.

school

Ik moest denken aan de Chinese getallen, die hebben ook van die eenvoudige namen. Je hebt de getallen een tot en met tien en daarna stel je die tot 99 rechttoe-rechtaan samen. Dus 13 wordt tien-drie en 37 wordt drie-tien-zeven. Niks rare uitzonderingen zoals elf, of het rare Franse quatre-vingts. Het schijnt dat Chinese kinderen sneller en beter kunnen rekenen dan Westerse kinderen – mede dankzij hun heldere telsysteem. Wereldwijd kunnen alle kinderen ongeveer op dezelfde leeftijd tot tien tellen. Dat komt overal neer op het begrijpen van het concept en het leren van de namen van de eerste tien getallen. Daarna struikelen Nederlandse leerlingen over elfendertig, terwijl Chinese kinderen in mum van tijd doortellen tot 99. Hebben ze mooi tijd over om te berekenen wanneer ze jarig zijn.

4 reacties op “Jarige Chinezen”

  1. steven:

    Hoi,

    ff een klein dingetje: moet er niet staan dat de AARDE (ipv de zon) in ongeveer 365 dagen om de zon draait? ;-)

  2. Ionica:

    Mmm...nu je het zegt. Misschien kan ik voortaan beter jou vragen als eindredacteur ;)

  3. George:

    Het verhaal van Ji is volkomen logisch. Wij hebben weliswaar een kalender die aansluit bij de seizoenen, in plaats van de omloop van de maan, maar daarin zit een foutje van iets minder dan een kwart dag per jaar. Dat corrigeren we met een tamelijk willekeurig gekozen schema van schrikkeldagen.

    Die chinese maankalender lijkt sprekend op allerlei andere maankalenders, zoals de kalender van Rome vóór Julius Caesar, en de kalenders van diverse Islamitische stromingen. Die kalenders hebben allemaal schrikkelmaanden. Ook de vier verschillende data voor Pasen - Joods, Westers-Christelijk, Orthodox en Grieks - worden bepaald volgens vier verschillende maankalenders.

    De manier waarop Ji de datum bepaalt om zijn verjaardag te vieren kun je vergelijken met het vieren van je verjaardag op zondag, omdat je op zondag bent geboren. Dat is dus telkens 52 weken later, met af en toe een sprongetje van een week extra.

    Je kunt het ook vergelijken met een kind dat op 1 augustus jarig is, en altijd snoep uitdeelt op de eerste of de laatste schooldag van het jaar.

  4. cole:

    Er staat nu dat de zon in ongeveer 365 dagen om de zon draait.

    Van 'onze' maand zitten er 12 in een jaar, wat makkelijk is voor de salarisadministratie. Er zijn ook bedrijven waar je iedere 4 weken salaris krijgt.

Plaats een reactie


Je kunt LaTeX gebruiken in je reactie.
Gelieve antwoorden op puzzels tussen [SPOILER] en [/SPOILER] te plaatsen.