Wiskundemeisjes

Ionica & Jeanine
 
slik hosting webhost van wiskundemeisjes.nl



Categorieën

Archief

Vallende sterren (12)


In Geschiedenis,Nieuws,Vallende sterren, door Jeanine

Deze keer in onze niet zo regelmatige serie over wiskundigen die op opvallende wijze aan hun eind gekomen zijn één van de beroemdste wiskundigen ooit: René Descartes (31 maart 1596 – 11 februari 1650).

descartesdoorfranshals
René Descartes, geschilderd door Frans Hals (1648)

Descartes kwam uit een redelijk vooraanstaande familie, verscheidene familieleden bekleedden hoge ambtelijke functies. Zijn vader was advocaat en magistraat. René Descartes kreeg een algemene opleiding aan het Jezuïetencollege van La Flèche en studeerde een tijdje aan de universiteit van Poitiers.

In 1618 vertrok Descartes naar Nederland, waar hij in het leger van Prins Maurits militaire ervaring wilde opdoen, en daarna reisde hij door naar Duitsland en Bohemen, waar hij als officier vocht in het leger van de katholieke Maximiliaan I van Beieren. Descartes verbleef nog een tijd in Parijs, maar in 1628 keerde Descartes terug naar Nederland en daar bleef hij tot 1649. In Nederland stond hij in contact met verscheidene wiskundigen: hij studeerde bij Adriaan Metius in Franeker en hij kende Constantijn Huygens, bijvoorbeeld.

In 1637 publiceerde Descartes zijn werk Discours de la Méthode in Leiden, dat als een van de appendices la Géométrie bevatte. Dit is Descartes' meest invloedrijke wiskundige werk. In de jaren die volgden verschenen nog allerlei werken, vooral over filosofie.

Descartes_Discours_de_la_Methode

De Géométrie was bijzonder omdat Descartes hierin een eerste opzet maakt voor de analytische meetkunde. Op wiskonst.nl (een site gemaakt door studenten voor een seminarium geschiedenis van de wiskunde) kun je meer lezen over Descartes en de Géométrie (klik op "Commentaren" en dan op "René Descartes - ...").

In 1650 overleed Descartes in Stockholm, waar hij op verzoek van koningin Christina van Zweden heengegaan was om haar les te geven. Het verhaal gaat dat Descartes een longontsteking opliep: hij was gewend om lang in bed te blijven, maar moest de koningin vroeg in de ochtend lesgeven, wat zijn weerstand om zeep hielp. Anderen geloven dat hij de ziekte opliep toen hij een vriend behandelde die die ziekte had.

En zeer recent is er een nieuwe hypothese opgedoken: de Duitse filosooof Theodor Ebert beweert dat Descartes niet door een natuurlijke oorzaak overleden is, maar door een communie-hostie met arsenicum erin! Als schuldige wijst hij priester Jacques Viogué aan, die bang zou zijn dat Descartes een bekering van koningin Christina tot het katholicisme in de weg zou staan. Lees hier het artikel daarover in the Guardian.

7 reacties op “Vallende sterren (12)”

  1. Ionica:

    Wat fijn dat er weer eens een Vallende Ster is (zei ze enigszins schuldbewust)! Wat denk jij van de nieuwe hypothese?

  2. Jeanine:

    Geen idee eigenlijk. Ik denk dat we het nooit zeker kunnen weten, en ik heb het boek van Ebert (nog) niet gelezen.

  3. Jeanine:

    Dit is het boek van Ebert: http://www.amazon.de/r%C3%A4tselhafte-Tod-Ren%C3%A9-Descartes/dp/3865690483/ref=sr_1_1?ie=UTF8&s=books&qid=1266925944&sr=8-1

  4. Barend:

    Midas Dekkers liet Descartes al op een andere manier van zijn voetstuk vallen (in: Lichamelijke oefening, blz.22/23), aldus:

    'Evenzo dacht Descartes dat dieren wel bezield leken maar het niet waren. Knap in elkaar gezet, dat zeker, maar Descartes liet zich niet foppen. Al huilde een hond zenuwslopend als je hem haar voor haar de vacht uittrok of hem levend opensneed, dat betekende niet dat hij pijn had, het hoorde bij het mechaniek, zoals een pop niet echt om zijn moeder roept wanneer hij mama zegt.
    Theoretisch was lang niet iedereen het met hem eens, maar in de praktijk kwam het veel geleerden goed uit. Er werd door fysiologen maar ook door allerlei oprechte amateurs naar hartenlust gesneden in levende beesten, die daar toch geen last van hadden.
    Met een beroep op Descartes zijn apen, papegaaien, honden en allerlei andere dieren gemarteld zonder weerga. Toch geldt de man algemeen als een groot filosoof, met standbeelden in elke stad die maar een straathoek over had.

    In Den Haag staat het standbeeld niet ver van het landbouwministerie, dat keer op keer de rechten van de dierlijke bevolking aan zijn laars lapt.

    Moderne filosofen schrijven dieren wel degelijk het vermogen tot pijn en lijden toe. Als ze net zo schreeuwen als wij mag je aannemen dat ze er eenzelfde reden voor hebben. Ook dieren hebben, zo geen ziel, dan toch een geest.'

  5. Christian:

    Toch bijzonder, een filosoof die aan de hand van een zinnetje in een brief van Descartes' arts met een terugwerkende kracht van 360 jaar een toxicologisch rapport opstelt.

    Vooral omdat de arts in kwestie, Jan van Wullen, heus wel de symptomen van vergiftiging herkend zou hebben en als Lutheraan er geen belang bij had mee te werken aan de bekering van de koningin tot het katholicisme.

  6. HJ:

    Leuk, ik ben een groot fan van de Vallende Sterren!
    Het lijkt erop dat er een echte Descartes revival is: "Ontdekking uit Utrecht: Descartes was twijfelaar" (VK 25.2.10). Spannend is het niet echt, er is een brief ontdekt waarin Descartes een nieuw voorwoord van zijn boek stuurt aan zijn zaakgelastigde Mersenne. Dit naar aanleiding van kritische kanttekeningen naar aanleiding van eerdere drukken. Ben je dan een twijfelaar? http://www.volkskrant.nl/kunst/article1353276.ece/Ontdekking_uit_Utrecht_Descartes_was_twijfelaar

  7. Max:

    Eindelijk, weer een vallende ster! Ik ben een grote fan van deze en andere posts over het leven van wiskundigen. De biografieën begonnen inderdaad een beetje schaars te worden...
    Ik vroeg me af of (een van) jullie nog een keer langs wilde komen bij het LAPP-Top programma wiskunde in Leiden, waar ik aan meedoe. Ga vooral zo door met jullie blog!

Plaats een reactie


Je kunt LaTeX gebruiken in je reactie.
Gelieve antwoorden op puzzels tussen [SPOILER] en [/SPOILER] te plaatsen.