Wiskundemeisjes

Ionica & Jeanine
 
Slik Internetbureau Rotterdam Internetbureau Rotterdam



  • Laatste Reacties

Categorieën

Archief

Neerslagkans


In Column, door Jeanine

Deze column verschijnt vandaag in de Volkskrant.

In de weersverwachting van de komende vijf dagen staat altijd per dag een neerslagkans, keurig als een percentage. “Zaterdag 60% kans op neerslag”, bijvoorbeeld. Kansen worden namelijk in percentages uitgedrukt, of in een getal tussen 0 en 1 (een kans van 25% komt overeen met een kans van 0,25).

weerbericht

Soms is het duidelijk wat een kans betekent. Als je met een eerlijke dobbelsteen gooit, dan zul je na heel vaak gooien in één op de zes gevallen een 4 gegooid hebben. De kans op een 4 is dus 1/6 (ongeveer 17%).

Maar ik heb me wel eens afgevraagd wat die neerslagkansen nou eigenlijk betekenen. Als richtlijn werken ze prima, en dat is natuurlijk waar ze voor zijn. Maar als wiskundige wil ik het graag preciezer weten. Betekent 60% kans op neerslag dat de kans 60% is dat het vandaag ergens in het land gaat regenen of sneeuwen? Dat lijkt me niet. Als er in Zuid-Limburg een wolkbreuk aankomt, maar in de rest van het land schijnt de zon, wil je eigenlijk niet dat de neerslagkans heel hoog is. Ik vermoed dat het betekent dat een willekeurige plek 60% kans op neerslag heeft. Of betekent het dat het in 60% van het land zal gaan regenen? Of dat in ongeveer 60% van de tijd neerslag naar beneden komt? Dat zou ook kunnen.

Wat het weer gaat zijn, is sowieso moeilijk te berekenen. Daar zitten heel ingewikkelde modellen achter, en soms voorspellen verschillende modellen iets anders uit dezelfde gegevens. Wat bedoelt het KNMI dan met zo’n percentage?

Ik ben dus even gaan rondneuzen op de site van het KNMI, waar inderdaad extra uitleg te vinden is. Het weer voorspellen kan nooit met absolute zekerheid, maar soms zijn er dagen waarop de weerkundigen vrijwel zeker weten dat het gaat regenen of juist niet, en op andere dagen is er meer twijfel. Het KNMI schrijft: “Om die mate van onzekerheid aan te geven wordt de kans op neerslag aangegeven in een percentage.” Omdat er altijd enige onzekerheid is, is dat percentage vrijwel nooit 0 of 100.

Wat ook snel duidelijk wordt: de neerslagpercentages gelden voor een willekeurige plaats in Nederland. Als de kans op neerslag 90% is, is het vrijwel zeker dat er op de plek waar ik ben wat naar beneden komt. Als die kans maar 10% is, blijft het vrijwel zeker overal droog. Bij een kans van 50% kan het op een willekeurige plaats net zo goed droog zijn als regenen of sneeuwen, daar zijn de voorspellingen niet duidelijk over. Over hoeveelheden en tijdsduur van de regen zegt het percentage dus niets. Tegenwoordig staat de neerslaghoeveelheid daarom óók vermeld in de verwachtingen.

gerrithiemstra

Op het moment dat ik dit schrijf, voorspelt het KNMI voor de week dat deze krant verschijnt: “70% kans op aanhouden van het kwakkelweer, 30% kans op vrij zacht weer”. Ik hoop dat het het laatste is geworden, want die sneeuw ben ik inmiddels behoorlijk zat. En dat weet ik wèl zeker.

6 reacties op “Neerslagkans”

  1. Ionica:

    Hoera, een foto van Gerrit Hiemstra!!! Dankjewel Jeanine! Ik gok tenminste dat je mijn obsessie voor Gerrit kent en deze foto zeer bewust hebt gekozen.

  2. Jeanine:

    Zeker Ionica, speciaal voor jou! :-)

  3. Tweets die vermelden Wiskundemeisjes » Blog Archive » Neerslagkans -- Topsy.com:

    [...] Dit blogartikel was vermeld op Twitter door R. Jansen, Kai Bakker. Kai Bakker heeft gezegd: @testtestest Neerslagkans http://dlvr.it/Cw2lT [...]

  4. joris:

    Voor de kansrekenpietlutten onder ons:

    ... blijft het vrijwel zeker overal droog, of blijft het overal vrijwel zeker droog?

    Als je erover nadenkt, zie je dat dit ook een verschil maakt (en ik denk dat je je hier vergist hebt?).

    Dit is zelfs zo als je "vrijwel zeker" interpreteert zoals in de kansrekening, daar betekent dit met kans 1. Alleen als de ruimte (waarover je zegt 'overal') aftelbaar is op een of andere manier (separabel), kun je de quantoren 'overal' en 'bijna zeker' zomaar omwisselen.

  5. Jeanine:

    @joris: ja, je hebt gelijk, ik bedoel inderdaad dat het overal vrijwel zeker droog blijft!

  6. Gerrit:

    Obsessie?

    Leuk blog dit, zeker omdat het ook over het weer gaat. In de studie meteorologie krijg je veel met wiskunde te maken (differentiaalvergelijkingen, vectoren).
    De kans op neerslag in het staatje van het KNMI is duidelijk gedefinieerd. Uit mijn hoofd zit het zo: het getal geeft de kans dat bij een vergelijkbare weersituatie op een willekeurige plaats in Nederland in een etmaal neerslag valt. De hoeveelheid neerslag is daarbij niet van belang, de duur van de neerslag ook niet. Wil je het precies weten, neem dan contact op het het KNMI, afd. voorlichting.

    Een andere uitermate interessante toepassing van wiskunde in de meteorologie is het EPS (Ensemble Prediction System). Misschien iets voor een volgende blog of column? Google hier maar eens op en leef je uit. Met het EPS kun je inzicht krijgen in de mate van onzekerheid in toekomstige weerparameters. Je kunt een uitspraak doen over de kans dat een bepaalde waarde uitkomt. Een soort kansverdeling van de verwachte maximumtemperatuur, neerslaghoeveelheid, etc.

    Nou, succes met jullie werk.

    Gerrit Hiemstra

Plaats een reactie


Je kunt LaTeX gebruiken in je reactie.
Gelieve antwoorden op puzzels tussen [SPOILER] en [/SPOILER] te plaatsen.