Wiskundemeisjes

Ionica & Jeanine
 
Slik Internetbureau Rotterdam Internetbureau Rotterdam



Categorieën

Archief

Verwacht eens per maand een wonder


In Column, door Ionica

Deze column staat vandaag in de Volkskrant.

De afgelopen weken sneuvelde de ene autoruit na de andere. Vooral op snelwegen in de Randstad was het steeds raak. Al snel werd er gespeculeerd over een snelwegschutter, een gek die met een luchtbuks op auto’s zou schieten. Maar er is geen enkel spoor van zo’n schutter gevonden en het Korps Landelijke Politiediensten suggereerde dat de ruiten misschien uit elkaar spatten door steenslag. Op internet klagen mensen al jaren over spontaan gesprongen autoramen. Die ruiten kunnen door allerlei oorzaken kapot springen en dat gebeurt dan ook regelmatig. Op dit moment is elke gespatte autoruit nieuws en zoeken we naar een diepere reden. Terwijl het best toeval kan zijn dat er de afgelopen weken zoveel ruiten achter elkaar sneuvelden.

Om de haverklap gebeurt er namelijk wel iets dat te bijzonder lijkt om toeval te zijn. Wiskundige John Littlewood berekende eens dat je ongeveer eens per maand een wonder kunt verwachten. Hij noemde iets een wonder als het een kans van één op een miljoen had om te gebeuren. Verder nam Littlewood aan dat je per dag ongeveer 8 uur alert was en dat er in die tijd elke seconde iets kon gebeuren. Onder deze voorwaarden zou je eens per 35 dagen een wonder moeten zien. Het is pas raar als er maandenlang helemaal niets uitzonderlijks gebeurt.

Het meest toevallige dat ik ooit meemaakte, gebeurde in 1999. Ik had in die tijd verkering met een jongen die geobsedeerd was door het getal 22. Hij zag het getal overal. Als we door de stad liepen, wees hij om de haverklap een 22 aan op bordjes, kentekenplaten en t-shirts. Ik legde hem uit dat hij overal 22 zag, omdat hij daar zo op lette. Als hij van 37 zou houden, of desnoods van 54, dan zou dát getal hem steeds opvallen. Hij bleef er bij dat er iets was met 22 en dat het zeker geen toeval was dat dit getal zo vaak opdook. Het bleef een discussiepunt tussen ons en op een dag stonden we hierover te kibbelen in de supermarkt. Al mopperend liepen we naar de kassa. Daar moesten we 22,22 afrekenen. Ik zie het bedrag nog verschijnen op het schermpje (en nee, mijn vriend had dit niet uitgeteld). Heel bijzonder, maar iedereen heeft wel iets meegemaakt dat ongeveer even onwaarschijnlijk is. Ik geloofde daarna nog steeds in toeval en niet in geheime krachten van 22.


De kassabon heb ik nog steeds.

De kassabon heb ik nog steeds. Dit waren voor mij als 20-jarige de ingrediënten voor een romantische avond: kip siam, chocolademousse en breezers.

Ik heb een hypothese hoe het komt dat we zo graag een diepere reden zoeken achter min of meer toevallige gebeurtenissen. In verhalen die mensen elkaar vertellen speelt toeval geen rol, alle losse eindjes worden weggelaten. In romans en films gebeurt niets zomaar. Twee mensen die tegen elkaar opbotsen? Dat moet ware liefde zijn. En als er in de eerste akte een geladen geweer aan de muur hangt, dan kun je er op rekenen dat daarmee geschoten gaat worden. Heel anders dan in het echte leven waar allerlei dingen zomaar gebeuren.

11 reacties op “Verwacht eens per maand een wonder”

  1. John Conradi:

    Leuk stukje over toevalligheden. En dat bedrag van 22,22 deed me denken aan die keer dat ik bij de kapper afrekende en het bedrag dat ik moest betalen gelijk was aan de pincode van de pas die ik op dat moment door de gleuf haalde.

  2. Dick Grotholt:

    Ha, het toeval wordt nog gekker: Gisteravond met vrienden in het Casino geweest; ik speelde op 22. Na een half uurtje viel het nummer; ik liet de inzet staan en de volgende was weer 22. Nu met een kopje koffie de ochtendkrant lezen, kom ik dit stukje tegen, je vriendje had gelijk; 22 is overal ;-)

  3. Dorothy:

    over toeval heeft Bob den Uyl een mooie verhandeling geschreven in zijn verhaal : de ontwikkeling van een woede. Een aanrader.

  4. Jan Daems:

    Nog een aanrader: Het artikel 'Stom toeval' in de bundel Blikwisselingen van Robbert Dijkgraaf

  5. Harm:

    Sommige mensen zien op hun kassabon de afbeelding van Jezus van Nazareth. Als dat geen wonder is...

  6. Sjonnie:

    Wel toevallig dat het achterruiten betrof, terwijl steenslag meestal de voorruit betreft.
    Maar goed vooralsnog is het rustig rond rotterdam.

  7. Bastiaan:

    Leuk stukje. Er is de laatste tijd veel wetenschappelijk onderzoek naar de psychologische weerstand tegen toeval, onvoorspelbaarheid, en incongruentie.
    Zie bv http://www2.psych.ubc.ca/~heine/docs/Kafkagrammar.pdf
    en http://arts.uwaterloo.ca/~dmosco/publications/Kay,etal2010-God2.pdf

    Bastiaan Rutjens

  8. Helen:

    Tsja, toeval of niet...ik las dit stukje zondagavond en zat vervolgens nog wat na te filosoferen over de zin en onzin van toevalligheden. Nog in gedachten keek ik op de wekker om mij vervolgens te verbazen over het tijdstip wat ik daar zag: 22.22 uur!!

  9. A.A.Goris:

    Beste mevrouw Smeets,
    Vanmorgen gooide ik met mijn dobbelsteen achtereenvolgens 32645114. De kans dat deze reeks zou verschijnen was (1/6)^8 en dus minder dan een miljoenste. Volgens u heb ik hiermee volgens John Littlewood een wonder aanschouwd. Wist u trouwens dat er een kans van ongeveer 50% is dat u een man bent, dat er 35% kans is dat u onderverzekerd bent, 8% kans dat u homo bent, 1% kans dat u een misdadiger bent? Mijn vraag aan u: Wordt het niet eens tijd om wat zorgvuldiger met het begrip "kans" om te gaan? Ik begrijp dat dat niet de eerste doelstelling is van uw rubriek in de Volkskrant, maar toch. Ik heb u hierover eerder gemaild. En zo'n kwestie van die drie deuren doet het natuurlijk goed, maar het wetenschappelijk gehalte is nihil. Over dit vraagstuk zijn eerder (ik meen in Elsevier) door echte deskundigen buitengewoon zinvolle dingen geschreven. Resumerend: leuk, die rubriek van u maar doe s.v.p. niet al te veel consessies aan het wetenschappelijk niveau. Groet, A.Goris.

  10. Arie:

    Ik vind die reeks inderdaad nogal wonderlijk, maar dat terzijde. Ik begrijp sowieso niet zo goed hoe hier lichtzinnig met het woord "kans" wordt omgegaan. Er worden hier wat opmerkingen neergezet zonder enige vorm van argumentatie en vervolgens worden wij als lezers geacht het te begrijpen. Ik kan van bovenstaand verhaal in ieder geval niets maken dat dusdanig zinnig is dat ik er daadwerkelijk een touw aan vast kan knopen.

    Dan nu mijn vraag. Hoe zit de berekening van Littlewood in elkaar? Ik heb gevonden dat wordt aangenomen dat een mens gedurende acht uur per dag iedere seconde een event kan waarnemen. Prima, maar moet je ook rekening houden met de events die minder dan eens in de miljoen keren plaatsvinden of moeten hierbij ook alle events worden meegenomen die minder vaak voorkomen? In het laatste geval zou je dus een integraal moeten uitrekenen, maar die heb ik niet helder voor ogen... Iemand een idee?

  11. Stéphanie:

    Vreemd... ik kijk op de klok en zie ineens 23:23 staan. De kans hierop is natuurlijk geen wonder want dit komt per dag 23 minuten van de 1440 minuten voor. De kans is dus 1 op ongeveer 63. Nu vroeg ik mij stiekem even af of de kans groter werd omdat ik alleen later op de avond tijd heb voor dit soort artikelen maar helaas, dit gaat niet op.

Plaats een reactie


Je kunt LaTeX gebruiken in je reactie.
Gelieve antwoorden op puzzels tussen [SPOILER] en [/SPOILER] te plaatsen.