Wiskundemeisjes

Ionica & Jeanine
 
Slik Internetbureau Rotterdam Internetbureau Rotterdam



  • Laatste Reacties

Categorieën

Archief

Beste Sywert van Lienden... over de stembreker


In Column, door Ionica

Deze column verscheen gisteren in de Volkskrant. Vanaf deze week verschijnt er daar wekelijks een column onder de titel De wiskundemeisjes leggen het nog één keer uit.

Beste Sywert van Lienden,

Jouw stembreker is natuurlijk een ontzettend lief idee. Samen zullen we alles delen, ook onze stemmen. Bij de verkiezingen op 12 september mag iedereen maar één partij kiezen, terwijl de meeste mensen een voorkeur hebben voor een bepaalde coalitie. Samen met je politieke jonge honden van G500 verzon je een slimme truc om op coalities te stemmen. Als iemand bijvoorbeeld het liefst een coalitie wil van de helft PvdA en de VVD en D66 elk een kwart, dan zoekt de stembreker drie andere kiezers die diezelfde voorkeur hebben en stuurt een stemadvies per sms. Als twee van hen PvdA stemmen en de anderen op VVD en D66, dan zijn die stemmen keurig verbrokkeld volgens hun gedroomde coalitie. (En Sywert, ik weet dat het iets ingewikkelder gaat, maar dit is om snel uit te leggen hoe het principe ongeveer werkt).

Inmiddels is er heel wat kritiek gekomen op de stembreker: kiezers kunnen het systeem makkelijk misbruiken en het systeem is gunstiger voor de middenpartijen. Maar mijn grootste bezwaar is dat je zelf niet zo goed lijkt te begrijpen wat het effect van stembreken zal zijn. Het filmpje op je site begint namelijk met: “Den Haag is versplinterd, een coalitie vormen na 12 september is bijna onmogelijk. Doorbreek die stilstand.”


Stembreker from Sywert van Lienden on Vimeo.

Toen ik dit hoorde dacht ik dat je een slimme truc had verzonnen om die eindeloze formatie makkelijker te maken. Chapeau, dacht ik, goed bezig die jongens en meisjes van G500! Want wat zou het fijn zijn als er na de verkiezingen snel een coalitie kwam.

Maar nu komt het: jouw stembreken zal de formatie juist nóg moeilijker maken. Laat ik een voorbeeld geven, of wacht, laat ik je eigen voorbeeld doorrekenen. Op je site leg je het principe van stembreken uit met zes kiezers en zes partijen. Ik heb dat voorbeeld eens vertaald naar de landelijke situatie. Wat als die zes gegeven voorkeuren de enige zijn die voorkomen en ze elk evenveel kiezers trekken? Met stembreken krijgen dan zes partijen elk 25 zetels. Dat zou een helse formatie worden, er zijn dan vier partijen nodig om een meerderheid in de Tweede Kamer te krijgen. En welke partij mag dan eigenlijk de premier leveren?

Zonder stembreken zou in jouw voorbeeld de Partij van de Dieren de grootste partij worden met zo’n 37 zetels (wat laat zien dat dit een zeer hypothetisch voorbeeld is), zijn er vier partijen met 25 zetels en één met 13. Dan is duidelijk dat Marianne Thieme premier wordt en heeft ze twee andere partijen nodig om een ruime meerderheid van 87 zetels te halen. In je eigen voorbeeld maakt stembreken het dus juist lastiger om een coalitie te vormen.

Even dacht ik dat jouw voorbeeld misschien wat ongelukkig gekozen was, maar toen bedacht ik dat het vrijwel onvermijdelijk is dat stembreken de aantallen zetels van verschillende partijen dichter bij elkaar brengt. Grote partijen raken zetels kwijt, omdat veel kiezers een stukje van hun stem aan een ander geven. Kleine partijen hebben relatief veel voordeel bij stembreken en eindigen juist met meer zetels. Als iedereen gaat stembreken, is het moeilijker om een meerderheiscoalitie te vormen en duurt het waarschijnlijk tot ver in 2013 voor er eindelijk een nieuwe regering is geformeerd.

Bedankt Sywert.

Met vriendelijke groet,

Ionica

18 reacties op “Beste Sywert van Lienden... over de stembreker”

  1. Mathijs Booden:

    Toch dat bindend stemadvies op 12 september maar even tegen de lamp houden dus.
    Tenzij er D66 uitkomt. Dan hou ik me er blind aan, net als de afgelopen 12 jaar.

  2. Harm:

    De stembreker heeft geen nut voor de kiezer. Andere stemwijzers tonen je bij welke partijen je het dichtst staat. En nog belangrijker hoe die partijen over verschillende stellingen denken.

  3. Emilio:

    Domme domme Lonica,
    Siewert legde toch vrij duidelijk uit dat het hem gaat om de 1,4 miljoen mensen die nu uberhaupt niet stemmen.
    Als je die kan bereiken en laten stemmen is dat pure winst.

    Daarbij; De totale verdeling wordt niet bepaald door deze additionele 1,4 miljoen stemmers of een gedeelte ervan.
    Daar is geen hogere wiskunde voor nodig;-)
    Eerst goed opletten wat er gezegd wordt, dan je mening geven de volgende keer!
    Emilio

  4. Wouter:

    Tja, je kan er toch niet 100% vanuit gaan dat een random anders persoon die je niet kent meewerkt als hij of zij volgens het systeem 'moet' stemmen op een partij die niet zijn eerste keuze is. En bij gewoon kiezen wordt ook veel nog pas 'in het stemhokje' besloten, dat zal nu ook zo zijn. Er zal dus ook weer een deel verschuiven hierdoor, of dat ten gunste is van een grote of kleine partij zou ik niet zo 1-2-3 weten.

    En wie heeft de garantie dat de programmeurs (of de behoorlijk politiek gekleurde initiatiefnemers) achter de stemmenbreker zijn te vertrouwen. Los van het feit dat één iemand achter de schermen de boel flink kan beïnvloeden, is een foutje ook heel menselijk.

  5. Johnny:

    Emilio,

    Dat is precies wat ik dacht toen ik het verhaal van Lonica las. Ik liet het wel bij 1 x 'domme':)

  6. Herman:

    Het spijt me, maar voor wiskundemeisjes vind ik jullie bewijsvoering wel heel magertjes hoor! Jullie zeggen namelijk niets over jullie vooronderstellingen over hoe kiezers hun voorkeur over meerdere partijen zouden verdelen, terwijl die verdeling allesbepalend is voor de verkiezingsuitslag die de stembreker zou opleveren.
    Jullie gebruik van het voorbeeld van Sywert is niet zo relevant, want dat voorbeeld heeft geen relatie met bestaande kiezersvoorkeuren en was alleen maar bedoeld om het verdelingsprincipe van de stembreker uit te leggen.
    Jullie stellen dat middenpartijen voordeel hebben van de stembreker. Een onderbouwing van die bewering zie ik niet. Jullie veronderstelling lijkt te zijn dat meer kiezers van de lunatic fringe geneigd zijn een stukje van hun stem aan het politieke midden te geven, dan omgekeerd. Maar waarom zou dat zo zijn? En áls het zo is, dan maakt dat de formatie toch juist makkelijker?
    Of wordt dat effect (fringe -> midden) weer teniet gedaan door het (volgens jullie) nivellerende effect van de stembreker, omdat deze stemmen zou herverdelen van grote naar kleine partijen? Echter ook daaraan liggen veronderstellingen ten grondslag, over de mate waarin kiezers van grote dan wel kleine partijen geneigd zijn een deel van hun stem aan een andere partij te geven (voor beiden even waarschijnlijk?), over de kans dat die stem bij een grote dan wel een kleine partij terecht komt (evenredig met de partijgrootte?), en over het aandeel van kleine partijen in het totaal aantal uitgebrachte stemmen (minder dan 50%?). Vrij eenvoudig valt in te zien dat het nivellerende effect van de stembreker kleiner zal zijn naarmate het aandeel kleine partijen in het totaal toeneemt, en de partijtrouw van kiezers van grote partijen groter is dan die van kleine.
    Het is dus echt maar de vraag of het resultaat van beide effecten (fringe -> midden, en groot -> klein) een meer versnipperd parlement is.

  7. Emilio:

    Oké Johnny, ben het met je eens, 1 X DOMME volstaat;-)

    Maar de wiskundemensjesnhebben hetbnietbbegrepen en daarbij: Wat Herman schrijft klopt ook: Er zit geen enkele juiste statistische onderbouwing bij bijnhun reeds onjuistebveronderstelling.
    niet sterk voor wiskundemensjes!

    Emilio

  8. Berend Jan:

    Volgens mij gaat jullie betoog mank wanneer jullie extrapoleren naar landelijke schaal en daarbij een selectieve kansberekening toepassen bij personen 1 en 4.
    Dat is niet eerlijk. Als jullie extrapoleren van 6 naar pakweg 12 miljoen stemgerechtigden, dan moeten jullie dat consequent doen. En dan staat persoon 4 voor 12 miljoen / 6 = 2 miljoen stemmers. 30 procent daarvan stemt dan zónder Stembreker op de PvdD, niet 50 procent zoals jullie stellen. Uiteindelijk kom je dan op dezelfde stemverdeling uit als mét de Stembreker.
    Het voorbeeld van Sywert is dan ook heel onrealistisch en ongelukkig gekozen omdat de optelsom van alle deeltjes voor ieder van de zes partijen hetzelfde aantal zetels oplevert. Dat schiet niet op en het is ook niet realistisch.

  9. Micha:

    Je bent wel heel stellig over de uitwerking van de Stembreker, Ionica. Zonder dat je enig bewijs aanlevert. Het lijkt me duidelijk dat het effect dat de Stembreker in theorie zal hebben op de verkiezingsuitslag sterk afhangt van de politieke preferentierelaties van de individuele stemmers. Zonder daar inzicht in te hebben wordt het maar wat gissen wat het effect is. Ik weet wel zeker dat er onderzoek wordt gedaan naar die relaties in Nederland, dus haal dat er dan bij voor je oordeelt en niet het (ongelukkig gekozen) voorbeeld van de g500.

  10. Jan:

    Ik begrijp bovenstaande redenering toch niet helemaal. Ik kan me namelijk de volgende (sterk vereenvoudigde) situatie beter voorstellen. 3 mensen twijfelen (gemiddeld) 66% VVD en 33% D66. Dan krijgen er uiteindelijk 2 mensen een advies VVD en 1 D66. Op grotere schaal zal dat met minder afgepaste percetages ook prima gaan. Hierdoor worden 2de (en 3de enz.) keuzes ook relevant en benader je plotseling een soort getrapt systeem. Dit kan zorgen voor een verdeling die beter de werkelijke keuzes en voorkeuren van mensen weerspiegeld en dus een betere democratie voorstaat.

    Of zit ik nu mis?

  11. Jan:

    Toevoeging:

    En als het inderdaad tot een beter gedragen politieke verdeling leidt (ook al is dat minder gunstig voor de middenpartijen) dan is dat toch direct het belangrijkste criterium. Dat dat eventueel tot een moeilijkere coalitie vorming leidt is heel vervelend maar geen reden om een systeem voor beter gekozen democratie te verwerpen.

  12. Matthijs Coster:

    Nog een speltheoretisch grapje.

    Je kunt ook m.b.v. de stembreker meer dan 1 stem uitbrengen op je favoriete partij. Dat werkt als volgt: Je bent fervent SP-stemmer, maar je geeft aan bij de Stembreker dat je 60% PVV en 40% SP wilt stemmen. De stembreker gaat jouw stem matchen met andere voorkeuren. Je krijgt van Stembreker een bericht waarin staat dat jij PVV moet gaan stemmen. Dat doe jij natuurlijk niet, je stemt SP. Maar je helpt zo wel dat 40% van een andere stem ook bij SP terecht komt. Zodoende kom je uit op 1.4 stemmen voor de SP.

  13. Anneke:

    Stembreker
    Een leuk idee lijkt mij. Ben vast niet zo'n rekenwoner als jullie meiden maar......
    ik heb wel een paar opmerkingen.
    De jonge honden hebben ook mijn sympathie. En ik ben 60. Wat spreekt mij aan, de manier waarop zij veel kritiek pareren en vaak opnemen in hun aanpak. Zij brengen leven en nieuwe discussie in de politiek. De moederlijke toon in het artikel van Ioana vind ik niet passend. Daardoor komt de inhoud niet over denk ik. Zij steken hun nek uit, dat doen jullie ook. Probeer aan te vullen en positief te kritiseren. Je boven hen stellen, beetje arrogant zijn dus, past jullie niet denk ik. En is niet logisch, dat is emotioneel. Niet exact. Hopelijk komt mijn boodschap over. Het is de toon, die vaak de boodschap niet laat overkomen.
    Met vriendelijke groeten Anneke.

  14. Bob van Leeuwen:

    Beste Ionica,

    Je hebt helemaal gelijk de stembreker is te ingewikkeld waardoor de bedenkers het zelf ook niet meer snappen.
    Gisteren in DWDD begreep Matthijs van Nieuwkerk het ook al niet.Gelukkig begreep Rutte het wel en corrigeerde het idee.
    Wij zijn van mening dat we via Social Crowd wel invloed kunnen uitoefenen op het Coalitieproces en dus op het regeerakkoord. Via onze site coalitiekiezer.nl en App kunnen mensen na 12 september kiezen op hun favoriete coalitie en dat gedurende de coaltieperiode ook weer wijzigen. Als we veel "Crowd" kunnen verzamelen zijn we ervan overtuigd dat we invloed kunnen uitoefenen.

    Het ultieme doel is dat we over 4 jaar 2 maal naar de stembus gaan 1x voor de partijkeuze en 1 maal voor de Coalitiekeuze.

  15. Keith Myerscough:

    Toch wel leuk dat beide heren die Ionica "dom" noemen zelf de naam "Ionica" niet kunnen overtypen.

    Om ook nog even inhoudelijk te reageren:

    Jan heeft best een punt, maar de stembreker claimt juist expliciet de formatie te helpen (en impliciet de middenpartijen).

    Of de stembreker middenpartijen wel of niet ten goede komt hangt sterk samen met de vraag hoe iemand die verdeeld is zou stemmen als hij zijn stem niet mag spreiden. Als ik in mijn omgeving en in de media hoor hoe strategisch er momenteel gestemd wordt, heb ik de indruk dat verdeelde stemmers nu vaak op de grootste partij uit "hun" spectrum stemmen. Als zij hun stem ook gaan delen over kleinere partijen gaan de middenpartijen er juist op achteruit.

    In het bovengenoemde heb ik even buiten beschouwing gelaten dat de stembreker eventueel de opkomst zou kunnen verhogen. Zelf denk ik dat de stembreker weinig invloed zou hebben op zulks apolieke lui. (pun intended)

  16. Ionica:

    Als de stembreker de opkomst verhoogt dan is dat alleen maar prachtig. Het is natuulijk lovenswaardig dat Sywert van Lienden en de G500 proberen om meer mensen bij politiek te betrekken. Al zal de invloed van de stembreker zich in de praktijk beperken tot een paar zetels, dat betekent niet dat je niet kritisch hoeft te kijken naar het systeem.

    Het is op zich inderdaad helemaal niet erg als de stembreker coalities vormen moeilijker maakt. Elk stemsysteem heeft zijn beperkingen, zie bijvoorbeeld dit artikel over de stelling van Arrow:
    http://www.kennislink.nl/publicaties/is-democratie-wiskundig-onmogelijk

    Wat ik jammer vond, is dat de makers juist zo hameren op dat de stembreker helpt bij het vinden van meerderheidscoalities. Want dat is niet zo, ook niet als het ad hoc coalities per onderwerp zijn zoals Sywert van Lienden in zijn laatste column in NRC Next bepleitte

    http://www.nrcnext.nl/columnisten/2012/09/07/help-het-land-en-stem-op-coalities/

    Los van dat door het uitsmeren van de stemmen een meerdeheidscoalitie lastiger te vormen is, is het ook wat onduidelijk hoe je uit de uitslag de thema's moet vissen. Als na stembreken het CDA 20% van de stemmen krijgt, dan kan dat betekenen dat iedereen het voor 20% met het CDA eens is (maar op welke thema's dan?) of dat 20% van de bevolking het helemaal met het CDA eens is, of dat het een heel ingewikkelde combinatie van allerlei voorkeuren is.

    Er valt nog veel meer over te zeggen, en dat is door anderen op allerlei plekken al gedaan. Het zijn allemaal dingen waarover een discussie met de makers prima mogelijk zou zijn. Want het achterliggende idee om coalities te stemmen is helemaal niet zo gek, alleen de manier waarop de stembreker dat doet is nogal onhandig.

  17. Bernd:

    Geachte discussiegenoten,

    Ik denk niet dat grote partijen erop achteruit zullen gaan, wat hier als feit wordt gebracht. Ikzelf stem bijvoorbeeld altijd ChristenUnie, maar nu, door de stembreker, stem ik 70% CU en 30% PvdA. Dus de grotere partij wordt door mij groter, en de kleinere kleiner.
    Weliswaar stem ik dus helemaal niet op een coalitie: Ik spreid gewoon mijn stem.
    Ionica heeft nog wel een punt wat betreft de waarde van deze percentages. Voor mij betekent het dat ik het dus voor 70% met CU eens ben, maar op de gebieden Europa en Duurzaamheid ben ik het meer met PvdA eens. Maar dat weet de stembreker niet van mij!

    Zoals Holland Casino zei: Speltip 7, spreid je kansen.

  18. Stembreker nu ook verschenen als iPhone-app - iPhoneclub.nl:

    [...] stemadvies. De vraag of stemmen op een partijencombinatie door opgelegde stemadviezen (technisch) haalbaar is, zorgt voor veel ophef in de media. Daarnaast is de dienst van Van Lienden nogal confronterend als [...]

Plaats een reactie


Je kunt LaTeX gebruiken in je reactie.
Gelieve antwoorden op puzzels tussen [SPOILER] en [/SPOILER] te plaatsen.