Wiskundemeisjes

Ionica & Jeanine
 
Slik Internetbureau Rotterdam Internetbureau Rotterdam



Categorieën

Archief

Wat is de kans dat u geboren bent?


In Column, door Ionica

Deze column verscheen afgelopen weekend in de Volkskrant.

Beste Bert de Jong,

U vroeg mij of ik kan berekenen wat de kans is dat u geboren bent. Daarvoor hoef ik helemaal niet te rekenen. Gegeven dat u deze vraag stelt, schat ik deze kans op honderd procent (tenzij u een robot bent, dan heeft u mij mooi te pakken).

Ik krijg regelmatig dit soort vragen. Een andere lezer wilde weten wat de kans is dat bij zijn verwekking precies de juiste eicel en zaadcel bij elkaar kwamen. Een dame vroeg naar de kans dat ze haar man ontdekte op een foto in haar eigen baby-album. En op Twitter zocht iemand de kans dat niet één van zijn 550 Facebook-vrienden die dag jarig was.

Al deze dingen waren al gebeurd voor ik de vraag kreeg, dus ik kon steeds honderd procent antwoorden. Maar dat is natuurlijk niet wat u en de anderen van mij vragen. U wilt weten hoe bijzonder uw leven is. En u hoopt dat dit op de een of andere manier te berekenen is.


Wat is de kans dat iemand deze slechte grap verzint?

Wat is de kans dat iemand deze slechte grap verzint?


Er zijn verschillende manieren om kansen uit te rekenen: domweg tellen, handig deelkansen vermenigvuldigen of iets echt slims doen (al gaat dat laatste bij mij vaak mis). Voor de kans dat u geboren bent, moeten we vooral veel schatten. Wat is de kans dat uw ouders precies op het juiste moment de liefde bedreven en u als kind kregen? Laten we heel optimistisch zijn en die kans op vijftig procent schatten. Voor uw grootouders aan beide kanten zetten we de kans dat zij samen kwamen ook op elk vijftig procent. Zo gaan we terug de geschiedenis door tot we bij de eerste mensen komen die hier grofweg 200.000 jaar geleden rondliepen.

Stel nu even dat de gemiddelde leeftijd van moeders vijfentwintig jaar was, dan geeft dat in 200.000 jaar achtduizend moeders. Best een overzichtelijk aantal: iets meer dan de inwoners van Noord-Beveland aan mama’s. Als elk van die oermoeders vijftig procent kans had om op het goede moment door de bijpassende oervader bevrucht te worden, dan is de kans dat u geboren bent vijftig procent tot de macht achtduizend. Dat is ongeveer één op tien tot de macht 2.408, een kans zo belachelijk klein dat er geen woorden meer voor zijn. Het is waarschijnlijker dat u bij de lotto zes jaar lang elke week de jackpot wint.

Het is dus heel bijzonder dat u geboren bent. Maar voor u zichzelf tot het achtste wereldwonder kroont: uw vervelende buurman is net zo bijzonder. En die mug die u net wegjoeg had een nog veel kleinere kans om geboren te worden. Berekeningen helpen niet om te zeggen of iets bijzonder is. Er gebeuren doorlopend dingen die een extreem kleine kans hebben. Meestal merken we daar niets van, we denken er pas over na als er iets gebeurt dat wij bijzonder vinden. Het is zoals Terry Pratchett graag grapt: “Een kans van één op een miljoen komt negen van de tien keer uit.”

Succes,

Ionica

ps De kans dat op een bepaalde dag geen van die 550 Facebook-vrienden jarig is, is trouwens ruim twintig procent. Helemaal niet zo bijzonder.

9 reacties op “Wat is de kans dat u geboren bent?”

  1. rolf:

    Volgens mij zit er een een rekenfoutje, óf een taalfoutje in: "niet één van zijn 550 Facebook-vrienden jarig" is anders dan "geen van 550 FBvrienden jarig". Wat is kans op "niet één"?

  2. Ionica:

    Ja, op Twitter formuleren mensen altijd zo slordig hè? Ik neem tenminste aan dat "niet één" hier "nul" betekende.

  3. Ionica:

    test

  4. André van Delft:

    Shakespeare beschreef hoe Macbeth de kans op geboorte verkeerd inschatte:

    A bloody child:
    "Be bloody, bold, and resolute. Laugh to scorn
    The power of man, for none of woman born
    Shall harm Macbeth."

    Macbeth boasts that he has no reason to fear Macduff, for he cannot be killed by any man born of woman. Macduff declares that he was "from his mother's womb / Untimely ripp'd

  5. André van Delft:

    (5.8.15-16), (i.e., born by Caesarean section) and was not "of woman born" (an example of a literary quibble), fulfilling the second prophecy. Macbeth realises too late that he has misinterpreted the witches' words. Though he realises that he is doomed, he continues to fight. Macduff kills and beheads him, thus fulfilling the first part of the prophecy.

    http://nfs.sparknotes.com/macbeth/page_136.html
    http://en.wikipedia.org/wiki/Macbeth

  6. maurits:

    Als nou van tevoren vaststaat dat mijn komst op aarde belangrijk is, dan wordt er toch een enorm risico genomen met deze kleine kans/dit willekeurige proces?

  7. Count Iblis:

    Als het heelal oneindig groot is, dan zijn er oneindig veel kopien van jezelf die dan natuurlijk wel extreem ver van elkaar vewijderd zijn, zie bijvoorbeeld hier:

    http://arxiv.org/abs/astro-ph/0302131

    en hier:

    http://arxiv.org/abs/gr-qc/0102010

  8. Brord:

    Om soortgelijke redenen neem ik altijd een bom mee in het vliegtuig! De kans dat er één bom meevliegt is al behoorlijk klein, de kans dat er twéé zijn is extreem klein! Als ik er dus één meeneem, is de kans dat iemand anders mijn vluchtplan laat mislukken is dus minimaal, want die ene bom die wél aan boord is, laat IK natuurlijke geen boem zeggen :P

  9. Joris:

    Misschien een beetje muggenziften, maar een mug wordt toch niet geboren? Die komt uit (een eitje).

Plaats een reactie


Je kunt LaTeX gebruiken in je reactie.
Gelieve antwoorden op puzzels tussen [SPOILER] en [/SPOILER] te plaatsen.