Dit bericht is geplaatst op zaterdag 14 maart 2009 om 08:47 in categorieën Column. Je kunt de reacties volgen via een RSS 2.0 feed. Je kunt een reactie plaatsen, of een trackback van je eigen site plaatsen.
Wiskundemeisjes
Ionica & Jeanine
Pi-dag!
In Column, door Jeanine
Deze column verschijnt vandaag in de Volkskrant.
Vandaag is het pi-dag. In de Amerikaanse schrijfwijze is 14 maart namelijk 3-14, en 3,14 is het begin van de decimale ontwikkeling van het getal π (pi). Maar wat is er nou zo leuk aan π dat er een dag aan gewijd moet worden? En wat doe je dan eigenlijk, op pi-dag?

Het getal pi is gedefinieerd als: de omtrek van een cirkel gedeeld door zijn diameter. Bij benadering is pi gelijk aan 3,14159265. Bij benadering, want de reeks decimalen van pi houdt nooit op. Pi is geen breuk, en pi is dus niet gelijk aan 22/7, wat sommige mensen denken. De breuk 22/7 is een benadering van pi die maar tot op twee decimalen klopt. Inmiddels zijn er meer dan 1012 (dat is een 1 met twaalf nullen) decimalen van pi berekend, en dat zijn er veel en veel meer dan we ooit nodig zullen hebben. Er is nog geen patroon gevonden in de decimalen van pi (behalve dat het de decimalen van pi zijn), het lijkt alsof het volslagen willekeurige cijfers zijn. Maar het is ook niet bewezen dat de decimalen van pi net zo verdeeld zijn als willekeurige cijfers.
Er zijn mensen die zó gefascineerd raken door pi dat ze een ontzagwekkende hoeveelheid decimalen uit hun hoofd hebben geleerd. Het record staat op 67890 decimalen, door een Chinese student. Nou vind ik de decimalen van pi niet zo interessant, maar het getal zelf wel. Het duikt namelijk op allerlei onverwachte plekken in de wiskunde op, ook op plekken die op het eerste gezicht niets met cirkels te maken hebben.
Als je bijvoorbeeld een naald van lengte L hebt laten vallen op een planken vloer met planken die ook breedte L hebben, dan is de kans dat de naald over een kier ligt (in tegenstelling tot helemaal op één plank) gelijk aan 2/π. Pi verschijnt ook als de gemiddelde verhouding tussen de echte lengte van een meanderende rivier en de directe afstand tussen bron en monding. Verder komt het getal voor in de uitkomst van bepaalde oneindige sommen: \(\frac{1}{1^2} + \frac{1}{2^2} + \frac{1}{3^2} + \frac{1}{4^2} + \ldots = \frac{\pi^2}{6}.\) Ook in de normale verdeling, die bijvoorbeeld beschrijft hoe vrouwen verdeeld zijn over de mogelijke schoenmaten, komt een pi voor.
Omdat pi in het Engels hetzelfde klinkt als "pie" (taart), wordt er vaak taart gegeten op pi-dag. (Een bijkomend voordeel is natuurlijk dat een taart meestal rond is.) Een bevriende wiskundeleraar is er zelfs in geslaagd zijn leerlingen wijs te maken dat de wiskundedocent op taart getrakteerd dient te worden op pi-dag! Jammer dat pi-dag dit jaar op zaterdag valt… Pi-dag is ook een mooie gelegenheid om in de klas te vertellen over pi, of om zelf eens met een meetlint de omtrekken en diameters van cirkels te gaan meten. Maar je kunt natuurlijk ook je pi-t-shirt aantrekken, schoenen kopen met pi erop of pi-vormige ijsblokjes maken: echt, het is allemaal te koop op internet.
En ik? Ik eet al mijn hele leven taart op pi-dag, want dan is mijn moeder jarig!
(Jeanine Daems)


(Deze schoenen vond ik hier, net als de button.)
p.s. Vergeet ook niet om vandaag op de foto te gaan voor de \(\pi\)-prijsvraag!
webhost van wiskundemeisjes.nl
zaterdag 14 maart 2009 om 09:15
Wiskundemeisjes, proficiat met de derde verjaardag van jullie leuke site.
zaterdag 14 maart 2009 om 11:51
Vandaag is het overigens niet alleen pi-dag, maar het is vandaag ook nog eens de 130e geboortedag van Albert Einstein.
zaterdag 14 maart 2009 om 12:33
en natuurlijk min elf dag!
zaterdag 14 maart 2009 om 14:05
Ook vanuit Vlaanderen een leuke PI-dag toegewenst.
Hoe wij gisteren gevierd hebben zie je op http://glorieuxronse.classy.be/pidag3.html
Die wiskundedocent heeft zijn leerlingen niets wijs gemaakt: taart eten is een must ;-)
zaterdag 14 maart 2009 om 23:00
hallo wiskundemeisjes!
van harte gefeliciteerd met jullie mooie derde verjaaardag!
dat er nog maar veel mooie verjaardagen mogen volgen en heel veel succes met de site en zo
Han
zaterdag 14 maart 2009 om 23:57
Pi-dag is nu (bijna) voorbij, dus op naar de PI-benaderingsdag op 22 juli (http://nl.wikipedia.org/wiki/Pi-dag).
zondag 15 maart 2009 om 14:40
Wow ik ben gisteren wel door 10 mensen gefeliciteerd van wie ik totaal niet verwachtte dat ze pi-dag zouden kennen. Waarschijnlijk de verdienste van deze column!
zondag 15 maart 2009 om 14:46
(ps waarom is 22/7 eigenlijk pi-benaderingsdag ipv pi-dag, het is toch een betere benadering dan 3.14? (Of kan ik weer niet rekenen?) pi-benadering klinkt toch iets minderwaardig.)
zondag 15 maart 2009 om 15:26
[B]hee [B/]
pi dag was echt de bom!
die choco-pi was echt super lekker
ik heb nu echt al super veel zin in de pi-benaderingsdag
tot 22 juli!
zondag 15 maart 2009 om 22:58
Gefeliciteerd alsnog met pi-dag en jullie derde jaar blog!
Omdat ik op pi-dag niet thuis was, heb ik mijn pi-logje al op 13 maart geplaatst. Deze pi-kante schoenen heb ik niet gezien, anders had ik ze zeker ook in mijn log gezet!
maandag 16 maart 2009 om 10:19
1. Als er een verzoek uit de UK komt voor iets op pagina 3, kijk dan uit!!!!
2. Voor het berekenen van het volume van het (zichtbare) heelal, in kubieke centimeters, heb je 'slechts' 85 decimalen van pi nodig. Meer heeft een mens niet nodig.
maandag 16 maart 2009 om 18:31
Ja, leuk, hè, Pi-dag! :D Ik werd er helemaal vrolijk van! Hebben jullie ook het Pi-dag-gedicht van Daniel Tammet gelezen? In het Engels en het Frans - misschien iets voor jullie om te vertalen? Als jullie niet alleen wiskunde-, maar ook talenmeisjes worden, dan zijn jullie helemaal als Maria Gaetana Agnesi!!!!! (Zij is één van mijn heldinnen.)
Veel liefs van Martine
dinsdag 17 maart 2009 om 14:40
Leuke stukje weer!
donderdag 7 januari 2010 om 11:57
De vroegere rector van het haarlemmermeerlyceum in badhoevedorp had in één van zijn wiskunde boeken onderstaand pi-gedicht opgenomen:
Als 't werk u hevig enerveert en vreugd wordt dus belet
3 ,1 4 1 5 9 2 6 5 3 5
gelukkig meetkunde geleerd, kalmerend tot en met
8 9 7 9 3 2 3
volmaakt voor troost en poezie
8 4 6 2 6
maar ken dan minimaal wel pi
4 3 3 8 3 2
maandag 8 maart 2010 om 09:12
[...] Komende zondag is pi het stralend middenpunt van de Centrale Bibliotheek Rotterdam. Kom dus ook naar deze feestelijke pi-dag! [...]
zondag 14 maart 2010 om 16:30
Voor Pi-dag 2010 mijn vertaling van Daniel Tammet's Pi-gedicht (http://www.optimnem.co.uk/blog/2009/03/pi-poem.html)
PI
Drie, Een, Vier, Een, Vijf en verder
Cijfers' eindeloos verhaal
Drie is groen, blootsvoets en stil.
Wit als honger is de Een, helder
als de ogen van een baby.
Vier verlegen, benijdt E.
Vijf een pauze, diepe zucht
komt voor de trotse Negen met z'n kleur
van schemering.
Twee, een losse knoop,
een briesje, en de Zes klinkt mee.
Vlakbij: Acht, een wolk vuurvliegjes boven een meer
waarover ik Zevens laat scheren
en bedenk dat Nul slechts een cirkel is.
zondag 14 maart 2010 om 20:29
http://www.youtube.com/watch?v=_BwKZEp2K_0&feature=related
Geweldig leuk filmpje over pi