Wiskundemeisjes
webhost van wiskundemeisjes.nl 
Archief voor categorie 'Uitjes'
Als elk jaar organiseert het Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) aan het eind van de zomer vakantiecursus voor leraren in de exacte vakken aan havo, vwo, hbo leerlingen en andere belangstellenden. Dit jaar is het thema Wiskunde: de uitdaging, met sprekers die de diverse uitdagende kanten van wiskunde laten zien. Met onder anderen:
- Quintijn Puite over de Wiskunde Olympiade. Hij presenteert een even simpele als geniale oplossing voor het volgende probleem.
In een rij van tien bomen zitten tien spreeuwen, in elke boom één. Op het moment dat een spreeuw een willekeurig aantal k bomen naar rechts vliegt, vliegt een andere spreeuw k bomen naar links. Kunnen alle spreeuwen uiteindelijk in één boom terecht komen?
Spreeuw nummer vier
- Marjan Sjerps van het Nederlands Forensisch Instituut over de rol van statistiek in de rechtbank.
- Vivi Rottschäfer over problemen uit het bedrijfsleven die in de Studiegroep Wiskunde met de Industrie zijn aangepakt.
- Benne de Weger over hoe je het cryptosysteem RSA soms kunt kraken.
- Frits Beukers over de onmogelijke uitdaging van Diophantische vergelijkingen.
Zelf zal ik spreken over gênante problemen: wiskundige vragen die iedere gek kan stellen, maar die nog geen duizend wijzen kunnen beantwoorden. Het complete programma is te vinden in de brochure (pdf).
Ik verheug me al op de cursus! De afgelopen jaren zag ik er steeds veel mooie voordrachten en ging ik steeds erg enthousiast naar huis.
Praktische informatie Ook dit jaar betreft het een tweedaagse cursus, die zowel in Amsterdam als in Eindhoven wordt gehouden: op vrijdag 27 augustus en zaterdag 28 augustus bij het CWI en op vrijdag 3 september en zaterdag 4 september in het Auditorium van de Technische Universiteit Eindhoven.
De cursus is voor wiskundedocenten van elk niveau toegankelijk. Het cursusgeld bedraagt €75. Voor studenten van lerarenopleidingen is het cursusgeld slechts €25. Bij de cursus zijn een warme maaltijd op vrijdag en een lunch op zaterdag inbegrepen. Vooral het diner in Eindhoven is altijd erg lekker.
Zo ziet het toetje in Eindhoven er ongeveer uit. Mmm!
Aanmelden kan tot 17 augustus via de site van de vakantiecursus. Hopelijk tot ziens in Amsterdam of Eindhoven!
Speciaal voor onze lezers in het Oosten van het land *zwaait naar moeder*: morgen geeft Dirk Huylebrouck een lezing in Enschede. Bij de opening van de expositie Persheng Garden spreekt deze Vlaamse wiskundige over de vraag of wiskunde halal is (zie ook dit Kennislink-artikel).
Tijd: 27 juni 2010, 16.00 uur
Plaats: Universiteit Twente – Faculty Club, Drienerlolaan 5, Enschede
Op de site van AIDA Nederland vind je meer informatie.
Vincent Icke heeft besloten dat hij zijn nieuwe boek, De ruimte van Christiaan Huygens, graag aan ons, de wiskundemeisjes, wil aanbieden. Leuk! Dat zal gebeuren op zondag 16 mei om 15.00 uur, in de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA).
Er is een leuk programma: Vincent Icke zal vertellen over Huygens, en wij zullen iets vertellen over spelletjes:
Christiaan Huygens was veel meer dan een uitzonderlijk geniale wetenschapper. Niet alleen Urania, de muze van de sterrenkunde, maar ook alle acht andere muzen vonden in hem een trouwe en begaafde leerling. In zijn boek De ruimte van Christiaan Huygens (Historische Uitgeverij) laat Vincent Icke zien hoe natuurwetenschap in de werken van Huygens zelfs met de muze der tragedie in aanraking komt. Zijn verhaal deze middag zal daar ook over gaan. Bij deze gelegenheid wordt het boek aangeboden aan twee 21ste eeuwse muzen, de Wiskundemeisjes Ionica Smeets & Jeanine Daems. Zij zullen de bezoekers een speelse kant van de wiskunde laten zien.
Hier kun je alle informatie vinden.
En wat leuk is voor jullie: wij mogen één van onze lezers blij maken met twee gratis kaartjes! Als je belangstelling hebt: schrijf uiterlijk aanstaande maandag een reactie waarin je vertelt wie jouw muze(n) is/zijn, en we zullen de beroemde randomgenerator van www.random.org aanzwengelen om een winnaar te kiezen.
Deze week is er van alles te beleven in wiskundeland, zo is er bijvoorbeeld het Nederlands Mathematisch Congres (maar daarvoor is de inschrijving al gesloten). Helaas heb ik zelf geen tijd om ook maar ergens heen te gaan, maar voor de wiskundedocenten onder jullie die nog niet zoveel plannen hebben: een last minute tip.
Komende vrijdag vindt op de UvA weer het jaarlijkse festival “Leve de Wiskunde!” plaats, een dag vol leuke lezingen, een wiskundequiz en zelfs een gezellige high tea! Uitermate geschikt voor wiskundedocenten, en je mag geïnteresseerde leerlingen ook meenemen.
Zie hier voor het programma, praktische informatie en registratie.
Volgende week komt David Acheson naar Utrecht met zijn lezing Mathematics, magic and the electric guitar. De lezing is onderdeel van het jaarlijkse Nederlandse Mathematische Congres en wordt samen met Studium Generale Utrecht georganiseerd. De lezing is bedoeld voor een breed publiek.
Acheson begint met een getallentruc waar altijd 1089 uitkomt. Hij gaat verder met verrassingen in meetkunde, chaostheorie en dynamiek van de elektrische gitaar. Hij legt uit hoe wiskunde een oude goocheltruc met touw kan verklaren. En hij hoopt vooral te laten zien dat wiskunde zelf iets magisch is.
Wanneer: Donderdag 22 april 2010
Waar: Aula van het Academiegebouw
Tijd: 20:30 – 21.30 uur (vanaf 20:00 inloop met koffie en thee)
Toegang: gratis
Meer informatie staat op de site van Studium Generale.
Voor wie donderdag niet kan, of voor wie zich juist vast wil voorbereiden: lees Achesons 1089 and all that in Plus Magazine.
Sinds januari volg ik de lerarenopleiding wiskunde op de Universiteit Leiden. Vorige week stond bij vakdidactiek een uitje op het programma: een heleboel wiskundedocenten in opleiding uit heel het land trokken naar Nijmegen voor een paar workshops en … de puzzelwandeling, waar Ionica al eerder een leuk stukje over schreef!
Nu kan ik dus uit eigen ervaring vertellen dat de wandeling heel leuk is! Wij hadden maar zo’n kleine twee uur de tijd en dat was een beetje kort. Ter compensatie bestonden de groepjes natuurlijk uit wiskundedocenten in opleiding, dus het oplostempo lag waarschijnlijk tamelijk hoog (”O, ja, natuurlijk, dat doe je zo-en-zo en klaar!”), maar we hadden niet alle vragen af (en ook nog wel een foutje gemaakt…). Sommige vragen zijn erg simpel, sommige zijn moeilijk, voor elk wat wils!
Het was heel leuk om te doen. Je maakt sowieso een mooie wandeling door Nijmegen, en de puzzels zijn leuk genoeg om af en toe eens ergens stil te staan en na te denken. Maar vooral: je kijkt eens op een heel andere manier om je heen! Bij een gewone stadswandeling ligt de nadruk vaak op historische feitjes (ook leuk), maar bij deze wandeling keken we als vanzelf veel meer naar vormen, verhoudingen en dat soort dingen. Een aanrader, ook voor niet-wiskundigen. Praktische informatie vind je hier.
Komende zondag is pi het stralend middenpunt van de Centrale Bibliotheek Rotterdam.
Kom dus ook naar deze feestelijke pi-dag!
Harry Hoek maakte een grote pi-tentoonstelling over de geschiedenis van pi, de eerste miljoen decimalen van pi hangen in hun volle glorie in de hal, het schoolmuseum leende wiskundige leermaterialen uit en Arabesk verkoopt prachtige wiskundige puzzels en kunstobjecten. Je kunt ook de cultfilm Pi kijken.
En voor de wiskundemeisjesfans: Om 13.30 uur en 15.00 uur doe ik leuke pi-experimenten met het publiek. De toegang is gratis en ik hoorde dat er zelfs pi-koekjes komen, dus als je zondag in de buurt bent, kom dan vooral even langs! Meer informatie vind je op de site van de Bibliotheek Rotterdam.
Als je zondag niet kunt, dan kun je de pi-tentoonstelling van 8 tot en met 28 maart bewonderen.
Voor iedereen die gisteren een eenzame Valentijnsdag had: volgende week geef ik Leiden een lezing over Liefde en wiskunde. Ik geef antwoord op prangende vragen als
- Met wat voor cadeau maak je indruk bij een vrouw?
- Hoe weet je of jouw partner de juiste is?
- Wat is de beste strategie bij het benaderen van een groep vrouwen in de kroeg?
- Kun je met een formule voorspellen of je relatie standhoudt?
- Waarom hebben je vrienden meer vrienden dan jij?
De lezing is ook geschikt voor iedereen die heel gelukkig is in de liefde! De toegang is gratis, dus komt allen!
Tijd: Maandagavond 22 februari 2010 van 20.30 tot 22.00 uur
Plaats: Zaal 003, Lipsiusgebouw (1175), Cleveringaplaats 1, Leiden
Deze mooie liefde-en-wiskunde-taart kregen Han en ik dit weekend van Sidney en Petra, dankjewel!
De lezing is een onderdeel van de reeks Liefdeswetenschap van Studium Generale Leiden.
Onderstaande post schreef ik op verzoek van Pascale voor haar blog Van alle markten thuis.
Al bijna vier jaar laten Jeanine en ik hier zien hoe leuk wiskunde kan zijn op. Speciaal voor Pascale en andere (thuisonderwijs)ouders dook ik in onze archieven. Wat kun voor leuks met je kinderen doen aan wiskunde, ook als je zelf geen wiskundeknobbel hebt? Hierbij drie tips.
De steeds herhalende structuur van fractals is heel makkelijk te maken met…koekjesdeeg. Als de koekjes in de oven liggen, kun je de kinderen iets meer vertellen over fractals. Bijvoorbeeld dat de kustlijn van Noorwegen heel erg op een fractal lijkt. Hetzelfde geldt voor de grens tussen Spanje en Portugal en daarom is die niet zo makkelijk te meten, zoals dit filmpje duidelijk maakt.
Wiskundig wandelen in Utrecht, Amsterdam of Nijmegen
Leuk om te combineren met een museumbezoek of een ander uitje: een wandeling met allerlei wiskundige puzzels. Zelf heb ik nog steeds geen van deze wandelingen gelopen, maar ik heb uit betrouwbare bron dat ze alledrie de moeite waard zijn!
Een spelletje met lucifers
Jeanine beschrijft in deze column het spel Nim, een heel eenvoudig spel waarbij de tweede speler altijd kan winnen. Leg de regels uit aan je kinderen en laat ze zelf een paar keer spelen. Verbazingwekkend vaak hebben kinderen de truc vrij snel door. Zo niet kun je ze een handje helpen door te vragen wat er gebeurt als er nog maar vijf lucifers liggen. Als je thuis een stel bollebozen hebt zitten, dan geef je ze een moeilijkere versie.
En verder?
Je kunt zó veel leuks doen met wiskunde! Je kunt veelvlakken bouwen, of zelf een symmetrisch tegelpatroon tekenen. Of als je bijvoorbeeld iets wilt uitleggen over grote getallen, dan kun je vier dezelfde bekers vullen met m&m’s, suiker, fijn zand en water. Laat de kinderen raden hoeveel m&m’s, suikerkorrels, zandkorrels en watermoleculen er in die bekers zitten.
Op onze blog wiskundemeisjes vind je nog veel meer ideeën. Kijk ook bij eens de boekjes van Vierkant voor Wiskunde. Hun wisschriften over onderwerpen als Geheimschrift zijn geschikt vanaf groep zes.
Succes en veel plezier!
Al maanden geleden ontving ik een prachtig boekje van een Puzzelwandeling door historisch Nijmegen. Ik bedacht dat het leuk was om die wandeling zelf te maken voor ik er een stukje over schreef. Naïef als altijd dacht ik dat ik daar tijd genoeg voor had. Ik vergat even dat ik in die maanden mijn proefschrift af moest maken, terwijl ik al een nieuwe baan had en daarnaast freelance werk deed. Tel erbij op dat ik ook nog tien uur per nacht slaap nodig heb en dat zoals Wieb Bosma altijd zegt “de rest van Nederland nogal afgelegen ligt ten opzichte van Nijmegen”. Kortom: ik ben nog steeds niet naar Nijmegen geweest, maar het is hoog tijd om iets over deze wandeling te schrijven. Dan kunnen lezers die in buurt van Nijmegen wonen (of die iets beter zijn in tijd-management) snel op een leuk uitje.
De wandeling is 6 km lang en duurt volgens de makers ongeveer 5 uur (ik gok dat je een flink deel van die tijd al puzzelend op terrasjes of in cafés doorbrengt). In het boekje staat informatie over de geschiedenis van Nijmegen en de gebouwen die je ziet. En natuurlijk een heleboel puzzelvragen. Dit is een voorbeeld van zo’n vraag.
De Sint Nicolaaskapel is het oudste gebouw van Nijmegen en een van de oudste van Nederland. Het werd omstreeks 1030 gebouwd en maakte deel uit van een grote burcht die de Duitse keizer Frederik Barbarossa in de 12de eeuw op het Valkhof liet bouwen. Het is een voorbeeld van Byzantijnse bouw. De centrale toren is achthoekig. Daaromheen is het gebouw zestienhoekig. Aan het dak is deze structuur goed te zien.
De acht- en zestienhoek zijn regelmatig. De omtrek van de zestienhoek is groter dan de omtrek van de rode driehoek. Hoeveel keer zo groot?
1 meer dan 2 keer
2. precies 2 keer
3. minder dan 2 keerDe oppervlakte van de witte ring van de zestienhoek is groter dan de oppervlakte van de rode achthoek. Hoeveel keer zo groot?
4. meer dan 3 keer
5. precies 3 keer
6. minder dan 3 keer
De wandeling is gemaakt door Leon van den Broek (onder andere bekend als organisator van Kangoeroe) en wiskundeleraar Lambert Kemerink. Op de site Puzzelwandeling Nijmegen vind je meer informatie. Het boekje is te koop voor 3 euro bij boekhandels en VVV in Nijmegen. Je kunt het boekje ook bestellen via de site.
